Cách tính điểm Pickleball thoạt nghe có vẻ là thứ rắc rối nhất quả đất, đặc biệt với anh em nào quen với kiểu tính điểm của Tennis hay Cầu lông. Cái hệ thống ba chữ số, rồi thì giao bóng, side-out, người giao bóng số 1, số 2… thực sự là một mớ bòng bong. Nhưng tin tôi đi, một khi đã hiểu được logic đằng sau nó, bạn sẽ thấy nó cực kỳ hợp lý để giữ cho trận đấu đánh đôi luôn cân bằng và kịch tính. Vứt hết mấy cái luật lệ phức tạp trong đầu đi, chúng ta sẽ mổ xẻ nó theo cách dễ hiểu nhất.
Tại sao cách tính điểm Pickleball lại “dị” như vậy?
Nhiều người mới chơi hay hỏi tôi câu này. Sao không làm cho nó đơn giản như các môn khác đi? Câu trả lời nằm ở mục đích cốt lõi của trò chơi này.
Nguồn gốc lai tạp từ Cầu lông
Nếu bạn đã từng chơi cầu lông đôi, bạn sẽ thấy có nét tương đồng. Việc có hai người giao bóng trong một lượt (trừ lần giao đầu tiên) là một cơ chế được vay mượn để kéo dài các loạt bóng và giảm bớt lợi thế áp đảo của đội cầm giao.
Mục đích chính: giảm lợi thế của bên giao bóng
Không giống như Tennis nơi một cú ace có thể kết thúc điểm ngay lập tức, Pickleball muốn các loạt bóng bền (rally) diễn ra nhiều hơn. Bạn chỉ có thể ghi điểm khi đội bạn đang cầm giao. Điều này buộc đội giao bóng phải thắng loạt bóng bền mới có điểm, chứ không phải chỉ cần đối phương trả giao hỏng là xong.
“Side-out” – chìa khóa để hiểu luật
Đây là thuật ngữ quan trọng nhất bạn cần nắm. Side-out đơn giản là “mất lượt giao bóng”. Khi đội của bạn làm mất lượt, quyền giao bóng sẽ chuyển cho đối thủ. Hiểu được khi nào thì side-out xảy ra là bạn đã hiểu được 50% cách tính điểm rồi.
Giải mã hệ thống 3 chữ số trong đánh đôi
Đây chính là phần gây hoang mang nhất. Khi một người chơi hô điểm, ví dụ “5-3-2”, nó có ý nghĩa gì? Cùng bóc tách từng con số nhé.
Số thứ nhất: Điểm của đội bạn
Con số đầu tiên luôn là điểm của đội đang cầm giao bóng. Rất đơn giản. Nếu bạn nghe “5-3-2”, nghĩa là đội bạn đang có 5 điểm.
Số thứ hai: Điểm của đối thủ
Con số thứ hai là điểm của đội đối thủ, tức là đội đang nhận giao bóng. Trong ví dụ “5-3-2”, đội đối thủ đang có 3 điểm.
Số thứ ba: Bạn là người giao bóng số 1 hay số 2?
Đây là con số “thần thánh” gây nhầm lẫn. Nó cho biết người đang thực hiện cú giao bóng là người thứ mấy trong lượt giao bóng của đội bạn. Mỗi đội có 2 người được giao bóng trong một lượt, trừ lần đầu tiên của trận đấu.
- Số 1: Người giao bóng đầu tiên của đội trong lượt đó.
- Số 2: Người giao bóng thứ hai của đội trong lượt đó.
Bắt đầu trận đấu: Tại sao lại là 0-0-2?
Một quy tắc đặc biệt của Pickleball là ở lượt giao bóng đầu tiên của cả trận đấu, đội giao bóng chỉ có một người được giao mà thôi. Để thể hiện điều này, trọng tài hoặc người chơi sẽ hô “0-0-2” (đọc là zero-zero-two). Con số “2” ở cuối ám chỉ rằng đây đã là lượt của “người giao bóng thứ hai” rồi, nên nếu người này mất điểm, sẽ xảy ra side-out ngay lập tức và quyền giao bóng chuyển cho đối thủ.
Luồng tính điểm đánh đôi thực chiến
Lý thuyết là vậy, giờ hãy xem nó vận hành trong một trận đấu thực tế như thế nào.
Bắt đầu giao bóng và ghi điểm
Giả sử bạn bắt đầu trận đấu với tỉ số 0-0-2. Bạn giao bóng và thắng điểm. Tỉ số bây giờ sẽ là 1-0-2. Bạn tiếp tục giao và thắng, tỉ số là 2-0-2, và cứ thế. Bạn sẽ tiếp tục giao bóng cho đến khi đội bạn thua một loạt bóng bền.
Khi nào thì mất lượt và side-out?
Khi người giao bóng số 2 (trong ví dụ trên) thua một loạt bóng bền, đội bạn sẽ bị side-out. Quyền giao bóng chuyển sang cho đối thủ. Đối thủ của bạn bây giờ sẽ bắt đầu lượt giao bóng của họ, và người đứng bên ô sân phải sẽ là người giao bóng đầu tiên. Họ sẽ hô điểm (lúc này là 0-2-1) và bắt đầu.
Khi nào thì đổi người giao bóng?
Khi người giao bóng số 1 của đối thủ mất điểm, quyền giao bóng không chuyển về cho bạn ngay. Thay vào đó, nó sẽ được chuyển cho đồng đội của họ, người giao bóng số 2. Lúc này điểm sẽ được hô là 0-2-2. Chỉ khi nào người số 2 này cũng mất điểm thì mới xảy ra side-out và quyền giao bóng mới quay trở lại đội của bạn.
Vị trí đứng khi điểm chẵn và lẻ
Một quy tắc bất di bất dịch:
- Khi điểm của đội bạn là số chẵn (0, 2, 4…), người bắt đầu lượt giao bóng đầu tiên của đội (server #1) sẽ đứng ở ô sân bên phải.
- Khi điểm của đội bạn là số lẻ (1, 3, 5…), người đó sẽ đứng ở ô sân bên trái.
- Điều này giúp bạn xác định vị trí đứng đúng trên sân.
Cách tính điểm Pickleball đơn: Đơn giản hơn nhiều!
Nếu bạn thấy đánh đôi phức tạp quá thì đừng lo, cách tính điểm Pickleball đơn lại cực kỳ dễ thở và quen thuộc.
Chỉ cần 2 chữ số: Điểm của bạn – Điểm đối thủ
Đúng vậy, bạn không nghe nhầm đâu. Trong đánh đơn, bạn chỉ cần hô 2 con số. Ví dụ: “5-3”. Nghĩa là người giao bóng có 5 điểm, người nhận bóng có 3 điểm. Không có người giao bóng thứ hai, nên không cần con số thứ ba.
Quy tắc giao bóng theo điểm chẵn/lẻ
Quy tắc này tương tự như đánh đôi nhưng áp dụng cho cá nhân bạn:
- Khi điểm của bạn là số chẵn, bạn giao bóng từ ô sân bên phải.
- Khi điểm của bạn là số lẻ, bạn giao bóng từ ô sân bên trái.
Mất lượt giao bóng (Side-out)
Trong đánh đơn, mỗi khi bạn thua một loạt bóng bền khi đang cầm giao, bạn sẽ bị side-out ngay lập tức. Quyền giao bóng chuyển cho đối thủ và họ sẽ bắt đầu ghi điểm.
So sánh trực tiếp với Tennis
Về cơ bản, luồng chơi của Pickleball đơn rất giống Tennis, chỉ khác là bạn phải giao bóng chéo sân và để bóng nảy một lần trước khi trả, và bạn chỉ ghi điểm khi cầm giao.
Những tình huống tính điểm “khó đỡ” thường gặp
Lý thuyết là một chuyện, ra sân lại là chuyện khác. Dưới đây là vài tình huống oái oăm mà anh em hay gặp.
Quên mất ai là người giao bóng số 1, ai số 2?
Mẹo đơn giản: người đứng bên phải khi lượt giao bóng bắt đầu luôn là người giao bóng số 1. Cứ nhớ vậy là được.
Hô sai điểm trước khi giao
Nếu bạn hô sai điểm nhưng đối thủ không phát hiện và loạt bóng vẫn diễn ra, điểm số sau loạt bóng đó sẽ được giữ nguyên. Nếu có người phát hiện ra lỗi sai trước khi trả giao, hãy dừng lại và hô lại cho đúng.
Tranh cãi về điểm số, phải làm sao?
Luật bất thành văn trong các trận đấu giao hữu là nếu không thể thống nhất, hãy chơi lại điểm đó. Đừng để việc hơn thua một điểm làm hỏng cả buổi chơi vui vẻ.
Cá nhân tôi thấy… cách tốt nhất để nhớ điểm là gì?
Thật lòng mà nói, không có cách nào tốt hơn là tự mình hô điểm thật to và rõ ràng trước mỗi lần giao bóng. Theo kinh nghiệm của tôi, hành động này ép não bộ phải ghi nhớ tình trạng trận đấu. Sau vài trận, nó sẽ trở thành phản xạ tự nhiên. Đừng ỷ lại vào đồng đội hay đối thủ.
Mẹo ghi nhớ điểm cho người mới
Để giúp bạn không bị “tẩu hỏa nhập ma” trong những trận đầu tiên, hãy thử vài mẹo nhỏ sau.
Luôn hô to điểm trước mỗi lần giao
Đây là quy tắc vàng và cũng là luật chơi. Việc này không chỉ giúp bạn mà còn giúp cả 3 người còn lại trên sân nắm được tình hình.
Dùng dây đeo tay hoặc vật đánh dấu
Một số người chơi đeo một chiếc dây chun ở cổ tay. Khi họ là người giao bóng số 1, họ để nó ở tay trái. Khi là người số 2, họ chuyển sang tay phải. Đây là một mẹo trực quan rất hiệu quả.
Hỏi lại nếu không chắc chắn
Đừng ngại hỏi lại: “Điểm là bao nhiêu nhỉ?” hay “Ai đang giao bóng số 2 vậy?”. Thà hỏi lại cho chắc còn hơn là chơi trong sự mông lung và gây tranh cãi sau này.
Kết luận
Cách tính điểm Pickleball đúng là có một chút khác biệt, đặc biệt là trong đánh đôi. Hệ thống 3 chữ số và luật side-out chỉ sau một người giao bóng ở lượt đầu tiên (bắt đầu bằng 0-0-2) là những thứ cần thời gian để làm quen. Tuy nhiên, một khi bạn đã chơi khoảng 5-7 trận và chủ động hô điểm, bạn sẽ thấy nó hoàn toàn logic. Mục đích của nó là tạo ra những trận đấu công bằng, hấp dẫn hơn. Đừng để việc tính điểm làm rào cản, cứ ra sân, thực hành và bạn sẽ nắm vững nó nhanh hơn bạn tưởng.